Telekomunikacije
Usluge iznajmljivanja optičkih vlakana
Crnogorski elektroprenosni sistem AD (CGES), je shodno Zakonu o elektronskim komunikacijama („Sl.list Crne Gore“ br. 40/13, 56/13, 02/17) registrovan u Registru operatora Agencije za elektronske komunikacije i poštansku djelatnost, (Rješenje br.0205-3719/2 od 01.10.2010.), za pružanje usluge iznajmljivanja optičkih vlakana.
CGES pruža veleprodajne usluge operatorskog pristupa, odnosno telekomunikacionim operatorima iznajmljuje optička vlakna i drugu infrastrukturu, kojima u slučaju interesovanja može početi da nudi i usluge prenosa signala putem NGSDH mreže. U slučaju iskazanog interesovanja usluge će početi nuditi i licima koja nijesu telekomunikacioni operatori.
Osnova telekomunikacione mreže je optička mreža realizovana OPGW kablom u tehnološkom izvođenju kao optički kablovi u zemljovodnim užadima vodova visokog napona (OPGW- Optical Fibre in Ground Wire) kao osnovnom prenosnom medijumu i NGSDH (Next Generation Synchronous Digital Hierarchy) sistemima prenosa baziranim na optičkoj transportnoj infrastrukturi. Ukupna dužina optičkog kabla iznosi 857km. U tabeli 1 se nalazi spisak svih dionica koje čine optičku mrežu CGES-a :
Optička mreža je usaglašena sa razvojem mreža prenosa u susjednim elektroprivredama. Kapacitet OPGW kabla u mreži je 48 optičkih vlakana. Primijenjeni OPGW kablovi imaju dva tipa vlakana, 24 vlakna su tipa ITU-T G.652D SMF, a drugih 24 vlakna su tipa ITU-T G.655C NZDSF. U pravcima Andrijevica – Berane i Pljevlja 1 – Pljevlja 2, korišćen je kabl sa 24 optička vlakna, ali mješovite strukture koja uključuje oba tipa korišćenih vlakana. Na dionicama Podgorica 4 – NDC i Podgorica 2 – Tirana (granica sa Albanijom) korišćen je kabl sa 96 optičkih vlakana, takođe mješovite strukture.
Korišćenjem optike CGES je povezan sa elektroprivredama Srbije, Kosova, Bosne i Hercegovine i Albanije.
Fizička struktura optičke mreže CGES-a prikazana je na slici 1 :
Crnogorski elektroprenosni sistem AD (CGES), je shodno Zakonu o elektronskim komunikacijama („Sl.list Crne Gore“ br. 40/13, 56/13, 02/17) registrovan u Registru operatora Agencije za elektronske komunikacije i poštansku djelatnost, (Rješenje br.0205-5479/2 od 30.07.2019.), za pružanje usluge zakupa elektronske komunikacione infrastrukture.
CGES nudi predmetnu uslugu zainteresovanim operatorima u slučajevima ako postoje tehnički uslovi i raspoloživi slobodni kapaciteti za zajedničko korišćenje elektronske komunikacione infrastrukture i ako zajedničko korišćenje ne izaziva smetnje u radu i korišćenju te infrastrukture. Usluga zakupa elektronske komunikacione infrastrukture podrazumijeva obezbjeđenje naizmjeničnog napajanja 220 AC. CGES može obezbijediti napajanje sa kućnog transformatora, kao za ostale potrošače u trafostanici. Opremu za besprekidno napajanje obezbjeđuje zakupac.
