Evropska mreža operatora prenosnih sistema za električnu energiju (ENTSO-E), objavila je 25. februara konačni izvještaj Ekspertskog panela o incidentu koji se dogodo 21. Juna 2024. godine, kada je bez napajanja ostao veći dio konzumnog područja Albanije, Crne Gore, Bosne i Hercegovine i Hrvatske.
Izvještaj konstatuje sedam direktnih uzroka, čija koincidencija je toga dana dovela do prekida u napajanju:
– Praktično jednovremeni kvar (od svega 13 minuta razmaka), na dva bitna dalekovoda u regionu – 400kV dalekovod “Ribarevine – Podgorica” i 400kV dalekovod “Zemblak – Kardia”;
– Nemogućnost operatora prenosa u regionu da uoče neadekvatnost sistema u periodu između dva kvara;
– Nemogućnost detektovanja naponske nestabilnosti u regionu;
– Kaskadni ispad dodatna tri dalekovoda zbog podešavanja zaštita od preopterećenja;
– Automatska reakcija regulacionih sklopki transformatora na poremećaj;
– Nedovoljna količina raspoložive reaktivne snage u cijelom regionu i
– Nedostatak mjera za prevenciju naponskog kolapsa u regionu.
Na osnovu identifikovanih uzroka, izvještaj daje 12 preporuka za unapređenje rada svih operatora u interkonekciji:
– Provjera nacionalnih politika i procesa uklanjanja vegetacije u koridorima dalekovoda;
– Unapređenje zona opservabilnosti na sistemima za nadzor i kontrolu;
– Redovna procjena naponske stabilnosti;
– Identifikovanje ključnih indikatora koji ukazuju na rizik od naponskog kolapsa;
– Revizija ENTSO-E smjernica za podešavanje zaštita od preopterećenja;
– Blokada automatske regulacije napona u specifičnim situacijama;
– Procjena adekvatnosti resursa za kontrolu napona;
– Provjera mogućnosti uvođenja koncepta automatskih mjera za regulaciju napona u predhavarijskim režimima;
– Provjera mogućnosti instaliranja podnaponskih zaštita za kontrolisano automatsko isključenje dijela potrošača sa mreže;
– Provjera tačnosti podataka koji se koriste za analize sigurnosti;
– Blagovremeno ažuriranje informacija o raspoloživsti elemenata sistema i
– Provjera tačnosti proračuna naponskih prilika u regionu.
Zajedno sa već ranije datim preporukama iz prethodnih incidenata na teritoriji ENTSO-E, ove preporuke trebalo bi da dovedu do smanjenja vjerovatnoće ponavljanja sličnih incidenta u evropskoj elektroenergetskoj interkonekciji.
Cijeli izveštaj, u čijoj izradi je učestvovalo preko 60 stručnjaka iz cijele Evrope, možete naći ovdje:ENTSO-E Report